Claude AI melonjak ke tangga teratas App Store selepas Pentagon melabelkan Anthropic sebagai risiko rantaian bekalan. Enam bulan kemudian, seorang hakim persekutuan memutuskan label tersebut menyalahi undang-undang dan mengarahkan ia ditarik balik.
WASHINGTON, 3 Mac 2026 — Aplikasi kecerdasan buatan (AI) Claude keluaran Anthropic melonjak ke tangga pertama carta aplikasi percuma Apple di Amerika Syarikat selepas syarikat itu disenarai sebagai “risiko rantaian bekalan” oleh Pentagon susulan pertikaian berkaitan penggunaan teknologi AI untuk tujuan ketenteraan.
Claude memintas ChatGPT milik OpenAI di carta iOS Amerika Syarikat pada hujung minggu lalu dan turut mencatat peningkatan ketara di United Kingdom, walaupun tidak menewaskan ChatGPT di pasaran tersebut. Data Sensor Tower menunjukkan aplikasi itu berada di kedudukan ke-131 pada akhir Januari sebelum melonjak secara konsisten sepanjang Februari.
Pertikaian tercetus selepas Anthropic menetapkan had etika terhadap penggunaan model AI mereka, termasuk menolak penggunaan untuk senjata autonomi sepenuhnya dan pengawasan domestik berskala besar. Setiausaha Pertahanan Amerika Syarikat, Pete Hegseth, kemudian mengumumkan pelabelan Anthropic sebagai risiko keselamatan negara, sekali gus menjejaskan kontrak kerajaan. Presiden Donald Trump turut mengarahkan agensi persekutuan menghentikan penggunaan teknologi syarikat tersebut.
Laporan media antarabangsa menyatakan model Claude pernah digunakan oleh Komando Pusat Amerika Syarikat (CENTCOM) melalui kontrak dengan Palantir bagi tujuan penilaian risikan, pengecaman sasaran dan simulasi senario tempur sebelum operasi berkaitan Iran. Anthropic sebelum ini menandatangani kontrak bernilai AS$200 juta dengan Pentagon pada Julai lalu.
Lonjakan populariti itu bagaimanapun menyebabkan gangguan teknikal pada awal minggu. Anthropic melaporkan “ralat meningkat” dan “prestasi merosot” pada model terbaharu Claude Opus 4.6, dengan lebih 1,400 laporan gangguan direkodkan oleh Downdetector. Syarikat memaklumkan isu tersebut dikenal pasti dan dipulihkan dalam tempoh beberapa jam, sambil menyatakan permintaan pengguna meningkat luar jangka.
Menurut Anthropic, pengguna aktif percuma meningkat lebih 60 peratus sejak Januari, manakala pelanggan berbayar lebih daripada dua kali ganda tahun ini. Ketua Pegawai Eksekutif Anthropic, Dario Amodei, menegaskan bahawa model AI semasa belum cukup stabil untuk digunakan dalam sistem senjata autonomi dan menimbulkan persoalan perlembagaan jika digunakan untuk pengawasan massa.
Dalam perkembangan berkaitan, OpenAI mengumumkan perjanjian berasingan dengan Pentagon bagi membekalkan model ChatGPT, sambil menyatakan sistemnya tidak akan digunakan untuk pembunuhan autonomi atau pengawasan besar-besaran. Episod ini memperlihatkan ketegangan berterusan antara syarikat AI komersial dan kepentingan keselamatan negara, ketika permintaan pengguna terhadap aplikasi AI terus meningkat.
Urutan peristiwa itu bermula dengan rundingan yang gagal. Pentagon dilaporkan menuntut Anthropic membenarkan tentera menggunakan Claude bagi semua tujuan yang sah tanpa had. Selepas beberapa minggu rundingan, Pentagon menetapkan tarikh akhir pada 27 Februari 2026. Apabila Anthropic tidak bersetuju, Trump mengarahkan semua agensi persekutuan berhenti menggunakan teknologi syarikat itu, sebahagiannya dengan tempoh peralihan enam bulan.
Pelabelan rasmi menyusul pada 5 Mac. Pentagon menyatakan pihaknya telah memaklumkan kepimpinan Anthropic bahawa syarikat dan produknya dianggap risiko rantaian bekalan, berkuat kuasa serta-merta. Label tersebut mewajibkan mana-mana syarikat atau agensi yang bekerja dengan Pentagon memperakukan bahawa mereka tidak menggunakan model Anthropic. Pentadbiran Perkhidmatan Am turut menyingkirkan Anthropic daripada USAi.gov, platform pusat kerajaan bagi menguji model AI.
Perkara yang menjadikan langkah itu luar biasa ialah penggunaan alat tersebut. Pelabelan risiko rantaian bekalan sebelum ini dikhaskan bagi syarikat yang dilihat mempunyai kaitan dengan kuasa asing yang bermusuhan. Anthropic menyifatkan penggunaannya terhadap sebuah syarikat Amerika Syarikat yang enggan membuang perlindungan terhadap pengawasan domestik besar-besaran dan senjata autonomi sepenuhnya sebagai satu kesilapan kategori.
Sokongan pengguna bergerak ke arah yang bertentangan dengan tekanan kerajaan. Anthropic menyatakan lebih sejuta orang mendaftar untuk Claude setiap hari sepanjang minggu tersebut, mengatasi ChatGPT dan Gemini sebagai aplikasi AI teratas di lebih 20 buah negara dalam gedung aplikasi Apple.
Anthropic memfailkan dua guaman terhadap Jabatan Pertahanan pada Mac, masing-masing di California dan Washington. Syarikat itu menyatakan tujuan guaman tersebut ialah mengembalikan perniagaannya kepada keadaan sebelum pelabelan dikenakan. Sebuah injunksi awal kemudian menghalang penguatkuasaan label berkenaan.
Keputusan penting datang pada 27 Ogos. Hakim Mahkamah Daerah Amerika Syarikat, Rita Lin, memutuskan bahawa tindakan Pentagon terhadap Anthropic merupakan tindakan balas yang menyalahi undang-undang dan melanggar Pindaan Pertama Perlembagaan, serta bersifat sewenang-wenangnya. Hakim tersebut turut memutuskan bahawa Anthropic dinafikan proses yang sewajarnya di bawah Pindaan Kelima.
Dalam penghakimannya, Lin menyatakan bahawa Jabatan Peperangan bebas memilih pembekal AI pilihannya, sungguhpun langkah meluas yang dikenakan ke atas Anthropic didapati menyalahi undang-undang dan tanpa asas. Beliau menambah bahawa sebutan kosong tentang keselamatan negara tidak memberikan kebebasan mutlak untuk menghukum dan membalas dendam terhadap pengkritik kerajaan.
Anthropic menyatakan pihaknya mengalu-alukan keputusan tersebut dan kekal memberi tumpuan kepada kerjasama dengan kerajaan. Guaman di Washington masih berjalan. Jabatan Pertahanan mengekalkan pendirian bahawa tentera Amerika Syarikat tidak boleh dikekang atau diarahkan oleh sebuah syarikat swasta tentang cara menggunakan alatnya.
Dalam bacaan UP6 SUARA SEMASA, episod ini membawa persoalan yang melangkaui sebuah syarikat. Alat yang dibina untuk menapis pengaruh kuasa asing digunakan terhadap firma domestik kerana perselisihan dasar. Bagi negara seperti Malaysia yang bergantung kepada model AI asing dalam pentadbiran awam dan sektor swasta, perkara yang perlu diperhatikan ialah betapa cepatnya akses kepada sesebuah teknologi boleh ditarik atas sebab politik di negara asalnya. Kebergantungan kepada satu bidang kuasa membawa risiko yang tidak selalu kelihatan sehingga ia berlaku.
Perkembangan teknologi dan dasar antarabangsa boleh diikuti menerusi kategori Teknologi dan Global di UP6 SUARA SEMASA.
