Ringkasan
Muktamar Tahunan PAS mengangkat agenda penyatuan ummah ketika parti itu membuka ruang pertemuan dengan UMNO tanpa mengorbankan kedudukannya dalam Perikatan Nasional.
KOTA BHARU — Penyatuan ummah dijangka menjadi antara agenda utama Muktamar Tahunan PAS ketika parti itu menyusun hala tuju politik selepas perubahan besar dalam hubungan pembangkang dan persaingan kuasa Melayu-Islam.
PAS melihat penyatuan bukan semata-mata sebagai perjanjian pilihan raya, tetapi usaha mempertemukan parti, pertubuhan dan masyarakat Islam atas kepentingan yang lebih luas. Dalam kerangka itu, parti berkenaan cuba meletakkan dirinya sebagai pihak yang membuka pintu perbincangan, bukan sekadar pemain yang menunggu susunan politik baharu.
Menurut Sinar Harian, pimpinan UMNO turut diundang menghadiri muktamar, termasuk wakil pergerakan sayap parti berkenaan. Kehadiran itu memberi ruang simbolik kepada hubungan lama PAS-UMNO yang pernah bergerak melalui Muafakat Nasional sebelum berubah akibat perbezaan strategi selepas beberapa pilihan raya.
Laporan Utusan Malaysia turut menampilkan perbahasan mengenai penyatuan PAS-UMNO sebagai isu yang masih hidup dalam politik Melayu. Namun perbahasan itu juga menunjukkan bahawa penyatuan tidak boleh hanya bertahan atas slogan. Ia memerlukan pengorbanan, kejelasan prinsip dan kejujuran tentang kedudukan setiap parti dalam gabungan masing-masing.
Jemputan itu memperlihatkan kesediaan PAS membuka ruang perbincangan tanpa tergesa-gesa mengikat kerjasama rasmi. Pendekatan tersebut membolehkan PAS mengekalkan pendiriannya bersama Perikatan Nasional, sambil mencari titik persamaan dalam isu Melayu dan Islam. Dari sudut strategi, kedudukan itu memberi PAS ruang yang lebih luas berbanding parti yang terikat sepenuhnya kepada kerajaan campuran.
Dalam politik semasa, penyatuan ummah membawa makna yang lebih besar daripada rundingan kerusi. Ia menyentuh kebimbangan akar umbi tentang kedudukan Islam, kuasa politik Melayu, kos sara hidup, pendidikan, moral awam dan hala tuju negara. PAS cuba membingkaikan isu tersebut sebagai agenda masyarakat, bukan semata-mata agenda parti.
Pendekatan itu juga meletakkan tekanan kepada UMNO. Parti tersebut masih berusaha memulihkan kepercayaan sebahagian pengundi Melayu selepas bekerjasama dengan Pakatan Harapan. Jemputan PAS membuka ruang kepada UMNO untuk menunjukkan kesediaan berbincang dengan pihak yang masih mempunyai pengaruh kuat dalam kalangan pengundi Melayu-Islam, khususnya di negeri Pantai Timur dan utara Semenanjung.
Namun begitu, PAS perlu menjelaskan sempadan antara penyatuan prinsip dengan percaturan pilihan raya. Penyatuan yang terlalu kabur boleh menimbulkan salah faham dalam kalangan penyokong Perikatan Nasional, manakala penyatuan yang terlalu sempit pula akan dilihat sekadar usaha menghidupkan semula formula lama. Di sinilah muktamar menjadi ruang penting untuk membentuk garis yang lebih terang.
Dalam kategori politik negara, isu ini wajar dibaca sebagai ujian kematangan blok pembangkang. PAS mempunyai kelebihan organisasi, rangka akar umbi dan disiplin parti yang tidak mudah ditandingi. Jika agenda penyatuan ummah mahu bergerak jauh, kekuatan itu perlu diterjemahkan kepada tawaran dasar yang boleh meyakinkan pengundi di luar lingkungan penyokong tetap.
Bagi pengundi Melayu yang masih menilai semula kedudukan parti selepas pilihan raya lalu, mesej penyatuan boleh menjadi jambatan antara memori kerjasama lama dengan realiti politik baharu. Perikatan Nasional pula perlu memastikan sebarang isyarat terbuka tidak dibaca sebagai kelonggaran disiplin gabungan, sebaliknya sebagai keyakinan bahawa agenda Islam dan Melayu dapat dipimpin tanpa tunduk kepada tekanan kerajaan campuran.
UP6 SUARA SEMASA melihat muktamar ini sebagai medan bagi PAS menegaskan bahawa perbincangan dengan UMNO tidak semestinya melemahkan Perikatan Nasional. Sebaliknya, ia boleh menunjukkan bahawa PAS mempunyai keyakinan politik untuk berbicara dengan pesaing lama tanpa kehilangan arah. Dalam keadaan kerajaan sering bergantung kepada kompromi dalaman, sikap tersusun seperti itu boleh menjadi kekuatan pembangkang.
Kekuatan PAS dalam isu ini terletak pada keupayaannya membawa bahasa penyatuan tanpa kelihatan terdesak. Parti itu masih mempunyai kedudukan negeri, struktur tarbiah dan jaringan akar umbi yang memberinya keyakinan untuk menentukan rentak sendiri. UMNO pula perlu membuktikan bahawa kehadirannya bukan sekadar nostalgia politik, tetapi kesediaan mendengar suara akar umbi yang mahu penyatuan lebih bermaruah.
Setakat ini, agenda penyatuan ummah menjadikan Muktamar PAS lebih daripada acara parti tahunan. Ia menjadi petunjuk awal sama ada politik Melayu-Islam akan bergerak melalui rundingan yang lebih matang atau kekal terperangkap dalam kecurigaan lama yang menguntungkan pihak lawan.
