Helikopter Sarawak: Laporan awal dalam 30 hari

KUALA LUMPUR — Helikopter yang terhempas di Long Lellang, Sarawak, pada 8 September kini menjadi tumpuan siasatan bebas Biro Siasatan Kemalangan Udara (AAIB), dengan laporan awal dijangka dikeluarkan dalam tempoh 30 hari.

Menurut laporan Bernama pada 10 September, Ketua Pegawai Eksekutif CAAM, Datuk Kapten Norazman Mahmud, berkata punca kejadian hanya boleh dipastikan melalui penelitian bukti oleh biro itu.

Layang-Layang Aerospace menghentikan sementara penerbangan armada BO-105 dan pesawat lain yang menggunakan enjin siri Rolls-Royce 250 secara sukarela. Beliau menegaskan bahawa langkah berjaga-jaga tersebut bukan bukti bahawa enjin atau komponen tertentu menyebabkan nahas.

Dalam kenyataan rasminya pada 8 September, CAAM mengenal pasti pesawat itu sebagai BO-105 bernombor pendaftaran 9M-LLF. Seramai lima orang, termasuk juruterbang, berada di dalamnya ketika penerbangan Perkhidmatan Doktor Udara itu.

Menurut Norazman, sijil kelayakan terbang pesawat berkenaan masih sah. Usia pesawat sahaja tidak menentukan kelayakan terbang sekiranya penyelenggaraan dan semua syarat berkaitan dipenuhi.

Dalam perkembangan berkaitan, waris dua mangsa helikopter layak menerima faedah PERKESO berdasarkan rekod caruman masing-masing.

CAAM menyerahkan rekod berkaitan kepada AAIB dan meminta orang ramai mengelakkan spekulasi. Laporan akhir siasatan dijangka disiapkan dalam tempoh setahun.

Tempoh tersebut mengikut kerangka antarabangsa. Siasatan kemalangan udara di Malaysia dijalankan menurut Annex 13 Konvensyen Penerbangan Awam Antarabangsa, yang menetapkan bahawa tujuan tunggal siasatan ialah mencegah kemalangan pada masa hadapan. Penentuan salah atau liabiliti secara khusus terletak di luar skop proses tersebut, dan diserahkan kepada prosiding berasingan.

Pemisahan itu menjelaskan beberapa perkara dalam kenyataan CAAM. Penghentian sukarela armada BO-105 oleh pengendali merupakan langkah berjaga-jaga yang lazim dalam industri penerbangan, dan tidak membawa maksud sebarang kesimpulan awal tentang punca. Begitu juga, penegasan bahawa sijil kelayakan terbang pesawat masih sah menjawab soalan pengawalseliaan, dan bukan soalan tentang punca kejadian.

Pemisahan AAIB daripada CAAM turut mempunyai sebab struktur. Sebuah biro siasatan yang bebas daripada pihak berkuasa pengawalseliaan mengelakkan keadaan sesebuah agensi menyiasat keberkesanan pengawasannya sendiri. Ketelusan laporan awal nanti akan menjadi ujian pertama terhadap susunan tersebut dalam kes ini.

Perkara yang lebih luas ialah perkhidmatan yang terlibat. Perkhidmatan Doktor Udara menghubungkan penduduk pedalaman Sarawak dengan rawatan yang tidak dapat dicapai melalui jalan darat. Long Lellang terletak di kawasan pergunungan Baram, dan STOLport di situ merupakan antara titik hubung utama bagi kampung sekitarnya. Bagi penduduk di kawasan sedemikian, penerbangan ialah infrastruktur kesihatan, dan bukan kemudahan tambahan.

Keadaan tersebut membawa tuntutan operasi yang berat. Penerbangan ke landasan pendek di kawasan pedalaman bergantung kepada cuaca pergunungan yang berubah cepat, jarak penglihatan yang terhad dan kemudahan sokongan darat yang minimum. Armada yang digunakan pula perlu dikekalkan dalam keadaan operasi sepanjang tahun kerana tiada pilihan pengangkutan lain yang setara.

Dalam bacaan UP6 SUARA SEMASA, nilai laporan awal nanti terletak pada perinciannya. Sebuah dokumen yang menyatakan fakta penerbangan, keadaan cuaca, rekod penyelenggaraan dan langkah seterusnya akan menyokong kepercayaan awam terhadap proses siasatan. Selain itu, persoalan yang perlu dikekalkan selepas siasatan selesai ialah sama ada pedalaman Sarawak mempunyai armada, pembiayaan dan sokongan teknikal yang mencukupi untuk perkhidmatan yang menjadi sandaran nyawa penduduknya.

Perkembangan keselamatan dan kesihatan boleh diikuti menerusi kategori Keselamatan dan Kesihatan di UP6 SUARA SEMASA.